�?ng �?ưa ra sáu bình luận sau khi ông xem xét bảng ch�? s�? PCI  của n�?m nay  như sau:

- Bình luận thứ nhất: �?i�?m s�? t�?ng chứng tỏ các t�?nh th� nh ph�? �?ều có cải thi�?n quản tr�? �?iều h� nh kinh tế �?�?a phương. Trong �?ó các t�?nh miền nam nói chung t�?t hơn miền bắc �?iều n� y �?ược th�? hi�?n rất rõ nét vì trong s�? mười bảy  t�?nh th� nh ph�? thu�?c nhóm t�?t v� rất t�?t thì có �?ến mười n�?m �? miền nam v� ch�? có hai �? miền bắc. Ngược lại, các t�?nh lằm �? thứ hạng thấp thì chủ yếu l� �? khu vực phía bắc. Sự chênh l�?ch rất rõ nét v� rất �?áng k�?, �? �?ằng sau sự chênh l�?ch n� y l� nhiều �?iều �?áng nói v� nhiều nghiên cứu cũng �?ã �?ề cập t�?i tuy nhiên �? �?ây thì tôi  không mu�?n nói �?ến �?iều �?ó.

- Bình luận thứ hai: xu hư�?ng phân cực rõ nét không ch�? �? giữa các miền m� �? các t�?nh có �?iều ki�?n KT �?? XH khó kh�?n. Các t�?nh �? nhóm thấp hầu như tất cả, �?ều thu�?c các �?�?a phương nằm trong vùng KT �?? XH khó kh�?n. Những t�?nh cải thi�?n �?ược trong ba n�?m qua thì thấy H� Tây, Ninh Bình, Th� nh ph�? H�? Chí Minh, H� N�?i, l� những nơi tương �?�?i phát tri�?n có �?iều ki�?n KT �?? XH nói chung l� t�?t hơn �? những vùng khác.

- Bình luận thứ ba:  như vậy m�?t câu hỏi �?ặt ra l� : Phải ch�?ng l� vi�?c nâng cao quản tr�? �?iều h� nh góp phần cải thi�?n môi trường kinh doanh �?�?a phương �?ặc bi�?t �? những �?�?a phưong có �?iều ki�?n KT �?? XH khó kh�?n l� m�?t nhi�?m vụ m� họ vượt qua. Đây l� �?i�?m lưu ý giữa phân cực theo miền v� phân chia theo trình �?�? phát tri�?n. Thì sau ba n�?m sự phân cực n� y khá rõ nét .

- Bình luận thứ tư: những ch�? s�? th� nh phần trong �?ó có mấy �?i�?m như sau:

1. Cải thi�?n ra nhập th�? trường rõ r� ng v� ấn tượng nhất trong những n�?m qua từ n�?m 2000 �?ến nay. Đây có lẽ l� kết quả n�? lực có chủ �?ích, có h�? th�?ng của cơ quan trung ương. V� sự n�? lực của các cấp chính quyền �?�?a phương. Nhưng �? �?ây xét về d� i hạn ông cho rằng vi�?c n�? lực cải cách của cơ quan trung ương l� quyết �?�?nh.

2. Cải thi�?n về liên quan �?ến thanh tra ki�?m tra m� �?ược gọi l� chi phí về thời gian l� m�?t trong hai ch�? s�? �?ược cải thi�?n. Tôi thấy có sự nghi ngờ �? ch�?: �?ây có th�? l� m�?t kết quả �?ương nhiên, kết quả tự nhiên không phải l� m�?t kết quả của sự n�? lực cải cách. Ch�? tiêu n� y l� sự liên h�? v�?i ch�? tiêu khác l� b�?i vì s�? lần thanh tra ki�?m tra v� tần suất ki�?m tra, thanh tra giảm xu�?ng l� do s�? doanh nghi�?p t�?ng lên v� cơ quan thanh tra ki�?m tra lại giữ nguyên hoặc nhỏ �?i cho lên khả n�?ng thanh tra ki�?m tra của họ ch�? có thế trong lúc �?ó thì s�? doanh nghi�?p t�?ng lên. Chính vì vậy dẫn �?ến vi�?c s�? lần thanh tra ki�?m tra giảm xu�?ng v� tần suất thanh tra ki�?m tra cũng giảm xu�?ng. Có lẽ �?ó chính l� �?iều m� cái nghi ngờ của tôi nằm �? ch�? �?ó. Đây l� cái �?i�?m có tiến b�? trong xếp hạng nhưng �?ó l� sự tiến b�? tự nhiên chứ không phải l� sự tiến b�? của n�? lực cải cách. Tôi khẳng �?�?nh rằng cái nhận �?�?nh của ông l� tương �?�?i chính xác.

3. Những ch�? tiêu ít tiến b�?: �?ó l� ch�? tiêu chính sách phát tri�?n kinh tế tư nhân, �?� o tạo lao �?�?ng, ưu �?ãi doanh nghi�?p nh� nư�?c. Trong �?ó hai ch�? tiêu ưu �?ãi doanh nghi�?p nh� nư�?c v� chính sách phát tri�?n khu vực kinh tế tư nhân có sự liên kết chặt chẽ v�?i nhau. V� chính �?iều �?ó �?ã phản ánh hợp lý di�?n biến của hơn m�?t n�?m nay. Cụ th�?: Trong thời gian gần �?ây tuy �?ầu tư trực tiếp từ ngân sách nh� nư�?c cho DNNN có giảm xu�?ng, c�? phần hóa có �?ược �?ẩy mạnh nhưng các tập �?o� n kinh tế v� các tông công ty nh� nư�?c �?ã m�? r�?ng về quy mô cả về �?ầu tư v� �?a dạng hóa về ng� nh nghề rất l�?n trên phạm vi to� n qu�?c. Chính vì vậy, m� m�?t s�? t�?nh v� th� nh ph�? �?ã có ưu tiên thu hút hoặc chú ý thu hút �?ến những dự án của các t�?ng công ty của các tập �?o� n kinh tế nh� nư�?c nhiều hơn l� có những sáng kiến chính sách �?�? phát tri�?n khu vực phát tri�?n kinh tế tư nhân �? �?�?a phương. Do vậy, v�?i tư cách l� m�?t người lãnh �?ạo xét về ngắn hạn l� hợp lý mu�?n có dự án n� o l�?n �?�? chứng tỏ trong nhi�?m kỳ có �?ược những tiến b�? về phát tri�?n. V� �?i�?m n� y �?ã phản ánh m�?t thực ti�?n hợp lý qua �?ó phản ánh hợp lý của di�?n biến tình hình Vi�?t nam ta trong hơn m�?t n�?m qua. Theo quan sát của tôi thì khu vực doanh nghi�?p nh� nư�?c của chúng ta trong thời gian vừa r�?i xét về mặt quy mô l� gia t�?ng tuy�?t �?�?i còn tương �?�?i thì giảm xu�?ng vì gia t�?ng v�?i m�?t tỷ l�? thấp hơn so v�?i kinh tế tư nhân v� �?ầu tư nư�?c ngòai. Nhưng xét về quy mô của khu vực kinh tế nh� nư�?c không phải l� giảm xu�?ng m� t�?ng thêm.

- Về lao �?�?ng thì: trên tòan qu�?c không có n�? lực n� o �?áng k�? trong vi�?c cải thi�?n chất lượng �?� o tạo nghề b�?i vì khuôn kh�? pháp lý trong lĩnh vực �?� o tạo n� y nói chung v� �?� o tạo nghề nói riêng vẫn thiên về quản lý hơn l� khuyến khích tạo �?iều ki�?n tạo ra tính n�?ng �?�?ng của chính quyền �?�?a phương, của các hi�?p h�?i v� của các doanh nghi�?p trong vi�?c �?� o tạo.

Vậy ba ch�? tiêu về: ch�? tiêu ưu �?ãi doanh nghi�?p nh� nư�?c v� chính sách phát tri�?n khu vực kinh tế tư nhân v� lao �?�?ng, �?ã phản ánh hợp lý di�?n biến của tình hình

Những ch�? tiêu �?a chiều phần l�?n nằm trong tay chính quyền �?�?a phương �?ó l� : cải thi�?n tính minh bạch, tiếp cận v�?i thông tin, �?n �?�?nh vi�?c sử dụng �?ất �?ai. Ba ch�? tiêu n� y thì sự tiến b�? có th�? �?ạt �?ược �?ều nằm trong tay của chính quyền �?�?a phương. B�?i vì chính quyền TW trong thời gian vừa r�?i không có những thay �?�?i �?áng k�? về mặt chính sách trong lĩnh vực n� y. Xét về tính minh bạch thì nó có th�? �?ược cải thi�?n �?ược theo nghĩa �?�? cho  người dân v� doanh nghi�?p có th�? tiếp cận m�?t cách d�? d� ng, v� công bằng �?�?i v�?i các thông tin �? phạm vi �?�?a phương. Tuy nhiên trong nhiều khi tiếp cận �?ựơc thông tin r�?i thì lại không biết sử dụng thông tin �?ó như thế n� o v� không biết tìm cách �?�? sử dụng thông tin �?ược. Ví dụ như m�?t v�?n bản pháp luật có th�? họ tiếp cận �?ược m�?t cách d�? d� ng trong khi họ lại không biết cách thực hi�?n thế n� o l� �?úng v� thực hi�?n thế n� o l� sai. Vì vậy cu�?i cùng phải �?i hỏi người trực tiếp thực thi �? trong cơ quan nh� nư�?c xem vi�?c �?ó l� m thế n� o.  Do �?ó vi�?c cải thi�?n vi�?c tiếp cận thông tin còn minh bạch theo nghĩa có th�? dự �?oán trư�?c �?ược về thực thi của luật pháp thì theo ông chính quyền �?�?a phương cũng không th�? l� m �?ược.

- Bình luận thứ n�?m:  ch�? tiêu về chi phí không chính thức: l� loại ch�? tiêu không thay �?�?i trong ba n�?m qua. Về phía cá nhân ho� n to� n không ngạc nhiên v�?i kết luận n� y. Điều �?ó hòan tòan phản ánh �?úng thực chất bản chất  �?ó l� chất lượng về các quy �?�?nh của chúng ta còn kém. Chất lượng kém, không hợp lý, khó lường trư�?c �?ược�?� �?ã bu�?c người dân v� doanh nghi�?p phải tìm cách khác �?�? thực thi luật phát m� chúng ta hay nói l� lách. M� �?ã lách thì phải có tiền, phải b�?i thường �?�? lách.V� �?ây l� cách thực thi luật pháp m� người dân v� doanh nghi�?p có th�? ưa chu�?ng �?ến �?a s�? tuy�?t �?�?i s�?ng chung v�?i thực trạng n� y. B�?i vì nếu như thực thi �?úng như luật pháp thì : m�?t l� rất �?ắt; hai l� có th�? không thực hi�?n �?ược cho nên họ phải tìm cách �?�? lách cho qua m� lách qua thì phải có những chi phí gọi l� chi phí không chính thức. M� nguyên nhân của thực trạng n� y theo cá nhân ông nằm �? ch�? h�? th�?ng chất lượng các quy �?�?nh pháp luật của ta hi�?n nay l� yếu m� thậm chí nói l� kém. Chính vì vậy m� người dân v� DN phải tìm cách khác m� tìm cách khác thì phải bỏ tiền ra.

Tóm lại, tôi xin có nhận xét sau:

Cải thi�?n môi trường kinh doanh �? �?�?a phương không th�? tách rời chính sách v� luật pháp v� chất lượng quy �?�?nh luật pháp của chính quyền TW �?ó l� xét về d� i hạn xét về trạng thái �?�?ng thì cải thi�?n môi trường kinh doanh �? �?�?a phương không th�? tách rời khuôn kh�? pháp lý, chất lượng của khuôn kh�? pháp lý của chính quyền TW xét về  các t�?nh hoặc xét về ngắn hạn thì nó phụ thu�?c v� o tính n�?ng �?�?ng sáng tạo của chính quyền �?�?a phương nhưng xét về d� i hạn xét về tính �?�?ng thì phải gắn chặt v� phụ thu�?c v� o chính quyền TW.

- Bình luận thứ sáu: m�?t v� i gợi ý, hậu PCI l� m gì?

Trong hai n�?m vừa qua, nhóm nghiên cứu v� công b�? PCI nghiên cứu v� m�?t s�? nh� t� i trợ theo yêu cầu của m�?t s�? t�?nh th� nh ph�? trực thu�?c TW �?ã trực tiếp �?ến các �?�?a phương �?ó. Trình b� y phương pháp luận,kết quả phân tích �?i�?m mạnh �?i�?m yếu của chính quyền �?�?a phương tại �?ó. Cùng v�?i họ nghiên cứu thảo luận về những giải pháp chính sách �?�? nâng cao quản tr�? �?iều h� nh �? �?�?a phương �?ó tôi thấy vi�?c �?ó l� hữu ích. V� chính những t�?nh n�?ng �?�?ng, những t�?nh có l� m như thế thì ch�? s�? �?ược cải thi�?n trong ba n�?m qua. Những t�?nh miền nam thì h�?ng hái hơn so v�?i các t�?nh miền bắc trong vi�?c tiếp cận �?�?i PCI v� tranh thủ sự h�? trợ của các nh� t� i trợ trong vi�?c cải thi�?n môi trường kinh doanh. Chính vì vậy từ kết quả n� y 2007 cho thấy vi�?c h�? trợ, vi�?c cải thi�?n nâng cấp, nâng cao môi trường kinh doanh �? các �?�?a phương �?ặc bi�?t l� �? các �?�?a phương nằm �? thứ hạng thấp l� rất quan trọng. V� mu�?n l� m �?ược như vậy thì �?�?i PCI v� các nh� t� i trợ phải thay �?�?i cách tiếp cận vì cách tiếp cận của hai n�?m vừa r�?i l� cách tiếp cận theo l�?i l� m theo nhu cầu, ai hỏi thì l� m, ng�?i thụ �?�?ng. Còn cách tiếp cận mu�?n giúp �?? h�? trợ những t�?nh thấp thì cách thiếp cận l� phải chủ �?�?ng do những t�?nh nằm �? trong những danh mục �?ó thì họ có th�? không trực tiếp tiếp cận vì

1. Họ ngại, họ tự ti.

2. Họ có th�? không tiếp cận vì trong những môi trường của các t�?nh kém phát tri�?n hơn thì th�? trường sẽ ít v� khi th�? trường �?ã ít thì cơ chế xin cho sẽ nhiều. M� �??xin - cho�?� nhiều thì nó sẽ l� sự lực cản cho môi trường kinh doanh.

Cho nên tôi xin �?ưa ra m�?t s�? �?i�?m sau:

1. Chủ �?�?ng liên h�? v�?i UBND các t�?nh có danh mục thấp �?�? thúc �?ẩy khuyến khích họ cùng hợp tác, tiếp nhận h�? trợ của các nhóm ngiên cứu, của nh� t� i trợ trong vi�?c xây dựng các giải pháp phù hợp trong vi�?c xây dựng môi trường kinh doanh

2. Kèm theo �?ó l� các h�? trợ kỹ thuật nhất l� các h�? trỡ nhằm nâng cao n�?ng lực của cán b�? v� cơ quan có liên quan trong vi�?c xây dựng v� tri�?n khai các giải pháp cải thi�?n môi trường kinh doanh. Như vậy trong thời gian t�?i công sức v� cả ngân sách gi� nh cho PCI có th�? sẽ nhiều hơn �?òi hỏi sự tham gia v� ph�?i hợp t�?t hơn của các nh� t� i trợ có quan tâm v� hoạt �?�?ng  hậu PCI cũng tiến h� nh ngay sau bu�?i họp hôm nay không lên �?�? sau m�?t thời gian d� i d� i. Vì như vậy nó sẽ ngu�?i �?i v� lòng h�?ng hái nhi�?t tình có th�? giảm xu�?ng cho nên phải l� m nay.